jueves, 17 de enero de 2013

Hello world!

Honela erabiliko dute bloga ikasleek (inoiz erabiltzen badute...)


IZ eta EZT graduetako 1. mailako ikasleei zuzenduta dago jarduera hau, fisika irakasgairako hain zuzen ere (6 kreditu).



Jardueraren  deskribapena


Talde lana izango da. Blogeko sarrera bakoitzean, egoera batean agertzen den/diren fenomeno fisikoa/fisikoak aztertuko dira  Egoerak hainbat eratan ager daitezke: argazki bat, bideo bat, komiki bat, testu bat, film bateko eszena bat, etab.

Gaitasunak

  • mundua aztertu fisikaren ikuspegitik: neurketak/magnitudeak, eredu fisikoak eta tresna matematikoak erabiliz
  • ikasitakoaren aplikazioa (egiten jakin), ariketa harruntetan ez bezala (jakin)
  • beharrezko galderak egin, aldi berean espiritu kritikoa eta sormena landuz
  • datu/informazio osagarriak aurkitu, emandako bibliografia eta bestelako baliabideekin
  • informazioa antolatu eta aurkeztu (komunikazioa)
  • autoikaskuntza - talde lana - ikaskuntza kooperatiboa

Edukiak eta metodologia



Taldeka egingo dute. Talde bakoitzean 3 ikasle egongo dira (36 ikasle IZkoak, 21 EZTkoak). Taldeak sortzeko (lanaren kudeaketa, denen partehartzea bermatzeko baldintzak etab.) eta blogaren erabilpena azaltzeko gelako praktika bat erabiliko dugu.

Talde bakoitzak gutxienez sarrera bat prestatu behar izango du eta beste hiru sarreratan (beste taldekoak) iruzkin esangarri bat idatzi.

Gai bakoitzarako egoera desberdinak proposatuko dira. Irakasleak egoerak moodle-en aurkeztuko ditu hainbat baliabide erabiliz: argazki bat, bideo bat, komiki bat, testu bat, film bateko eszena bat, etab. Sarrera bakoitzean, egoera batean agertzen den/diren fenomeno fisikoa/fisikoak aztertuko dira kualitatiboki zein kuantitatiboki. Beraz, beren kabuz datuak eta informazio osagarria bila ditzatela beharrezkoa da. Funtsean, problematan oinarritutako ikaskuntza (PBL) dela esan daiteke nolabait (?).

Bloga irekia izango da, kanpoko jendearen ekarpenak jaso ahal izateko. Horrela, ikasleak lanen aurkezpena zaintzera behartuta daude eta edukiak hobetzeko aukera gehiago izan dezakete. Gainera, iruzkin guztiak erantzun behar dute.


Ikasleek eskuragarri izango dute gida bat jardueraren zehaztasun guztiekin.

Ebaluazioa

Jarduera hau esperimentu bat denez, ez da derrigorrezkoa izango, baina "saririk" ez badago, zertarako egingo dute? (ikastea ez ohi da "sari" egokia askoren ustez...). Notarako puntuak emateak beti arazoak dakartza: zenbat, zergatik, nola banatu taldekideen artean, beste irakasleak ez du egiten edo beste gauza batzuk eskatzen ditu,...

Beraz sari hitza literalki hartuko dut eta opariak izango dituzte. Fisikarekin zerikusi dutenak, noski (puntu hau hasieratik azalduko ote dien ez dut erabaki oraindik): liburuak, aldizkariak, jostailuak,etab.

Opari horiek nola banandu? Edozein lehiaketatan bezala, epaimahai bat behar dugu: beraiek. Talde bakoitzak besteei buruz honako atal hauek balioetsi beharko dute:

  • zuzentasuna
  • egokitasuna
  • aurkezpena (argitasuna,...)
  • kooperazioa (zure talderako lagungarria izan den iruzkin bat egin dute)

(Agian taldeen izenak nik bakarrik ezagutu beharko nuke hasieran haien ebaluazioa objetiboa izateko?) Egindako sarreren kopurua faktore biderkatzaile gisa sar daiteke. Opariak lehenengo hiru taldeentzat izango dira. Gainontzekoentzat, kontsolazio-sari bat aurkitu behar dut.




Adibide proba

Blog honetarako sarrera egoki baten edukiak

 

Egoera


Argazki honi esker bururatu zitzaidan jarduera hau egitea:

Argazkiaren iturria
Nola da posible? Zientziaren dibulgazioan oinarritutako jarduera bat da, horrelako baliabideak erabili ohi baitira. Baina nik azaldu beharrean, ikasleek egin beharko dute.

Fenomeno fisikoak


Argazki horretan, argiaren errefrakzioaren ondorioz, gizonak bitan zatituta dagoela dirudi. Fenomenoa azaltzeko Snell legea erabili behar dute:

\[ n_1\sin(\theta_1) = n_2\sin(\theta_2) \]

Ekuazioak LaTeX erabiliz lortu dut (oso erraza da Blogger plataforman aukera hori sartzea: MathJax), baina irudi bat ere sar daiteke (beti iturria aipatuz):

 
http://www.math.ubc.ca/~cass/courses/m309-01a/chu/Fundamentals/snell.htm
Formularako errefrakzio indizeak bilatu behar dituzte eta argazkian agertzen dena azaldu, esate baterako, diagrama baten bidez:

 Uretan guztiz sartuta ez dagoen objektu bat "okertuta" dagoela dirudi kanpotik ikusita.
(Iturria: wikipedia)
Liburuak edo bestelako testuak erabiliz gero, era egokian aipatu behar dute sarrerako amaieran (bibliografia), ahal izanez gero kapitulua edo orrialdea aipatuz. Adibidez, datuak edo azalpenak Hecht-en liburutik ateratzen badute [1]. Gainera, testua kopiatzean, aipu markak erabiltzea derrigorrezkoa da [2]:
"Newton demonstrated in the 1600’s that white light passing though a prism could be separated into its different colors. While at that time he believed in the corpuscular theory of light, we know now that these individual colors represent different wavelengths or frequencies. From our introduction to refraction it is to be expected that light of different colors will bed through different angles."
Egoeran oinarrituta, beste fenomeno baitzuei buruz hiz egin dezakete: zer da errefrakzio indizea, zergatik argia astiroago mugitzen da uretan airean baino,... Gainera, horrekin lotutako bestelako gaiak ere jorratu lituzkete: lenteak, argazkigintza,... Klasean ikasitakoarekin erlazionatuta badago, haien sormena da muga bakarra (sormena eta zuzentasuna, iruzkinen bidez beste taldeek - eta nik ere? - zainduko dutena).

Agian horrela, haiek egindako zerbaitekin, ezohikoa den zerbait eginez, fisika benetan ikasi ahal izango dute. Ikasi eta gozatu bere edertasunaz!:


PHYSICS WORKS! PHYSICS can be "PHUN"! On egin!


Bibliografia


   [1] E. Hecht and A. Zajac, Optics (Addison-Wesley, Reading, MA, 1974), 5. kapitulua.

   [2] E. Hecht et al., op. cit.